Rok szkolny 2026/2027 zaczyna się 1 września 2026 roku. Dla uczniów klas ósmych to start ostatniego roku w podstawówce — i jednocześnie pierwszy dzień przygotowań do egzaminu, którego wynik zdecyduje o tym, do której szkoły ponadpodstawowej dostaną się we wrześniu 2027. Matematyka zwykle budzi więcej emocji, ale to polski częściej okazuje się przedmiotem, w którym uczniowie tracą punkty bez potrzeby: nie z braku zdolności, tylko dlatego, że nie przeczytali lektur i nie przećwiczyli wypracowania.
Ten tekst to konkretny plan: co dokładnie jest na arkuszu, co zmienia się w 2027 roku, jak rozłożyć naukę od września do wiosny i czego pilnować przy wypracowaniu.
Co zmienia się na egzaminie ósmoklasisty z polskiego w 2027 roku
Formuła egzaminu zostaje ta sama, ale pojawia się jedna zmiana, o której warto wiedzieć od pierwszego tygodnia września. Od roku szkolnego 2026/2027 zadania w pierwszej części arkusza mogą sprawdzać znajomość treści i problematyki pięciu lektur obowiązkowych omawianych w klasach IV–VI:
- Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa
- Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
- Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni
- John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem
- Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks)
Wcześniej pytania o lektury z klas IV–VI dotyczyły wyłącznie fragmentów zamieszczonych w arkuszu. Teraz uczeń może zostać zapytany o treść całej książki, którą czytał trzy albo cztery lata temu. To argument za tym, żeby wrzesień i październik poświęcić na przypomnienie tych pięciu pozycji — nie na ponowne czytanie w całości, ale na uporządkowanie bohaterów, wątków i problematyki.
Poza tym nic się nie zmienia. Obowiązujący dokument to Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 opublikowany przez Centralną Komisję Egzaminacyjną — nowa wersja nie została wydana.
Kiedy jest egzamin ósmoklasisty 2027?
Na dzień publikacji tego tekstu CKE nie ogłosiła jeszcze harmonogramu na rok 2027. W mediach pojawiały się zapowiedzi przesunięcia egzaminu z maja na kwiecień, ale dopóki nie ma komunikatu dyrektora CKE, są to informacje niepotwierdzone. Komunikat z terminami publikowany jest zwykle w drugiej połowie sierpnia roku poprzedzającego egzamin — w 2025 roku ukazał się 20 sierpnia. Aktualne daty warto sprawdzić bezpośrednio na cke.gov.pl.
Praktyczny wniosek: jeśli egzamin faktycznie przesunie się na kwiecień, uczniowie mają o kilka tygodni mniej niż roczniki przed nimi. Planując naukę, bezpieczniej założyć kwiecień.
Jak wygląda arkusz z języka polskiego
Egzamin z polskiego trwa 150 minut (arkusz standardowy O-100) i można na nim zdobyć 45 punktów. Arkusz dzieli się na dwie części:
- Część I — testowa: 25 punktów. Zadania zamknięte i otwarte oparte na dwóch tekstach: literackim i nieliterackim. Sprawdzają czytanie ze zrozumieniem, gramatykę, ortografię, interpunkcję, frazeologię, a także znajomość lektur obowiązkowych. W tej części pojawiają się również krótkie formy użytkowe — zaproszenie i ogłoszenie — oraz streszczenie tekstu.
- Część II — wypracowanie: 20 punktów. Do wyboru są zawsze dwa tematy: opowiadanie o charakterze twórczym albo tekst argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie). Praca musi liczyć co najmniej 200 wyrazów.
Warto zwrócić uwagę na proporcje: wypracowanie to prawie połowa punktów za cały egzamin, a przygotowuje się do niego najmniej uczniów. Jeśli masz zdecydować, na co poświęcić dodatkową godzinę tygodniowo — pisz.
Czy pierwszym tekstem w arkuszu zawsze jest lektura?
Nie. W ostatnich latach CKE odeszła od formuły, w której tekst wiodący pochodził z listy lektur obowiązkowych. Na egzaminach w terminie głównym w maju 2025 i maju 2026 pierwszy tekst nie był lekturą obowiązkową. Nie ma więc sensu obstawiać, „jaka lektura będzie na egzaminie” — trzeba znać wszystkie i umieć czytać ze zrozumieniem tekst, którego się nie zna.
Plan nauki od września do wiosny
Osiem miesięcy to dużo czasu, jeśli się go rozłoży, i bardzo mało, jeśli zacznie się w marcu. Poniżej propozycja podziału, którą można realizować w około dwie godziny tygodniowo poza lekcjami.
Wrzesień–październik: lektury z klas IV–VI
Pięć pozycji z listy powyżej. Do każdej zrób jednostronicową notatkę: bohaterowie i ich postawy, miejsce i czas akcji, główny konflikt, trzy sceny, które da się przywołać w wypracowaniu, oraz jedno zdanie o problematyce. Przy komiksie Kajko i Kokosz — również cechy gatunku. Tempo: jedna lektura na dwa tygodnie plus jedno wypracowanie próbne w miesiącu.
Listopad–grudzień: lektury z klas VII–VIII i krótkie formy
To najcięższa część listy — Zemsta, Balladyna, Kamienie na szaniec, Dziady część II, Opowieść wigilijna, Mały Książę, wybrane księgi Pana Tadeusza, fraszki, pieśń i treny VII oraz VIII Kochanowskiego, Reduta Ordona, Świtezianka, Artysta Mrożka, Latarnik, fragmenty Quo vadis i Syzyfowych prac. Łącznie lista lektur obowiązkowych na 2027 rok obejmuje 22 pozycje.
Równolegle warto przećwiczyć zaproszenie, ogłoszenie i streszczenie. To zadania, w których punkty zdobywa się schematem — trzy przećwiczone zaproszenia wystarczą, żeby na egzaminie nie tracić na nie czasu.
Styczeń–luty: wypracowania
Cel na dwa miesiące: osiem napisanych prac — cztery rozprawki lub przemówienia i cztery opowiadania. Pisz je z zegarkiem, w 60–70 minutach, ręcznie. Tematy z poprzednich lat są dostępne publicznie w archiwalnych arkuszach CKE. Kluczowe jest to, żeby ktoś te prace przeczytał i wskazał, gdzie tracisz punkty — sama praktyka bez informacji zwrotnej utrwala błędy.
Marzec–kwiecień: całe arkusze i powtórka
Jeden pełny arkusz tygodniowo, rozwiązywany w 150 minutach, bez przerw i bez telefonu. Po każdym: sprawdzenie z kluczem punktowania i spisanie błędów do jednego zeszytu. Po czterech arkuszach będziesz mieć listę własnych, powtarzalnych pomyłek — to najcenniejszy materiał do powtórki w ostatnich dwóch tygodniach.
Wypracowanie: co realnie decyduje o punktach
Egzaminator ocenia treść, kompozycję i poprawność językową. Trzy rzeczy, które najczęściej kosztują uczniów punkty:
- Brak odwołania do lektury obowiązkowej. Jeśli temat tego wymaga, a praca opiera się wyłącznie na własnych przemyśleniach albo na książce spoza listy, traci się punkty w kryterium treści. Miej przygotowane trzy–cztery lektury, które znasz na tyle dobrze, żeby dopasować je do różnych tematów.
- Za krótka praca. Minimum to 200 wyrazów; realnie rozprawka na pełne punkty ma 250–350 wyrazów. Warto raz policzyć, ile linijek własnego pisma to 250 wyrazów, i zapamiętać tę liczbę.
- Ortografia i interpunkcja. Poprawność językowa to istotna część punktacji za wypracowanie. Ostatnie pięć minut zawsze zostaw na przeczytanie pracy od końca — to najprostszy sposób na wyłapanie literówek.
Przy opowiadaniu twórczym najczęstszy błąd jest inny: uczeń streszcza lekturę zamiast napisać własną historię z jej bohaterem. Opowiadanie ma mieć akcję, punkt kulminacyjny i zakończenie, a nie być sprawozdaniem z przeczytanej książki.
Ile polski waży w rekrutacji do liceum
Za wyniki wszystkich trzech egzaminów ósmoklasisty można otrzymać maksymalnie 100 punktów rekrutacyjnych. Wynik procentowy z polskiego mnoży się przez 0,35, z matematyki również przez 0,35, a z języka obcego nowożytnego przez 0,3. Oznacza to, że każdy 1% na egzaminie z polskiego to 0,35 punktu w rekrutacji — różnica między 70% a 85% to ponad 5 punktów, a przy progach do popularnych liceów tyle często decyduje.
Egzaminu ósmoklasisty nie można nie zdać i nie można go poprawić. Przystępuje się do niego raz, a wynik liczy się wyłącznie w rekrutacji.
Kiedy warto rozważyć korepetycje
Nie każdy ósmoklasista potrzebuje dodatkowych zajęć z polskiego. Sygnały, że warto:
- uczeń rozwiązuje część testową dobrze, ale za wypracowanie dostaje połowę punktów — potrzebuje kogoś, kto systematycznie sprawdzi prace i wskaże powtarzalne błędy,
- nie przeczytał większości lektur i sam nie wie, od której zacząć,
- ma problem z czasem — nie kończy arkusza w 150 minutach.
W formule 1:1 pierwsze dwa problemy da się rozwiązać w kilkanaście spotkań, bo nauczyciel pracuje wyłącznie na materiale konkretnego ucznia. Korepetycje z języka polskiego w TutorLink odbywają się online, indywidualnie, a terminy ustala się z korepetytorem. Jeśli równolegle kuleje matematyka, warto zajrzeć do naszego tekstu o przygotowaniu do egzaminu ósmoklasisty z matematyki — plan roczny wygląda tam podobnie, ale materiał rozkłada się inaczej. Warunki i ceny pakietów znajdziesz na stronie pakietów.
FAQ
Ile trwa egzamin ósmoklasisty z języka polskiego?
Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut w przypadku arkusza standardowego (O-100). Uczniowie z dostosowaniami — na przykład z wydłużeniem czasu pracy — piszą 195 minut. Dokładny czas trwania każdego arkusza podaje komunikat dyrektora CKE w sprawie harmonogramu egzaminu.
Ile punktów można zdobyć na egzaminie ósmoklasisty z polskiego?
Maksymalnie 45 punktów: 25 punktów w części testowej i 20 punktów za wypracowanie. Wypracowanie odpowiada więc za blisko połowę wyniku, mimo że zajmuje mniej niż połowę czasu egzaminu.
Ile słów musi mieć wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty?
Wypracowanie musi liczyć co najmniej 200 wyrazów. Praca krótsza niż wymagane minimum traci punkty, dlatego bezpieczniej celować w 250–350 wyrazów. Do wyboru są zawsze dwa tematy: opowiadanie twórcze oraz tekst argumentacyjny — rozprawka lub przemówienie.
Czy egzamin ósmoklasisty można oblać albo poprawić?
Nie. Egzaminu ósmoklasisty nie da się nie zdać — nawet wynik 0 punktów nie oznacza powtarzania klasy. Nie ma też terminu poprawkowego: do egzaminu przystępuje się jeden raz, a jego wynik liczy się wyłącznie w rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej.
Które lektury trzeba znać na egzamin ósmoklasisty 2027?
Lista lektur obowiązkowych na 2027 rok obejmuje 22 pozycje — z klas IV–VI między innymi Akademię Pana Kleksa, Hobbita, Chłopców z Placu Broni, Opowieści z Narnii i Kajko i Kokosz, a z klas VII–VIII m.in. Zemstę, Balladynę, Kamienie na szaniec, Dziady część II i wybrane księgi Pana Tadeusza. Nowość w 2027 roku polega na tym, że zadania mogą sprawdzać znajomość treści pięciu lektur z klas IV–VI w całości, a nie tylko fragmentów z arkusza.
Kiedy zacząć przygotowania do egzaminu ósmoklasisty z polskiego?
Najlepiej we wrześniu klasy ósmej. Materiał obejmuje 22 lektury i umiejętność pisania wypracowania, której nie da się wyćwiczyć w miesiąc — same lektury z klas IV–VI to przy tempie jednej pozycji na dwa tygodnie ponad dwa miesiące pracy. Uczniowie zaczynający w marcu zwykle zdążą z testem, ale nie zdążą z pisaniem.
Podsumowanie
Egzamin ósmoklasisty z polskiego nie jest trudny w sensie merytorycznym — jest wymagający organizacyjnie. Trzeba przeczytać 22 lektury, umieć czytać ze zrozumieniem nieznany tekst i napisać poprawne wypracowanie w wyznaczonym czasie. Każdą z tych rzeczy da się przygotować, jeśli zacznie się we wrześniu i będzie pisać regularnie.
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, albo chcesz, żeby ktoś sprawdził pierwsze wypracowanie i pokazał, gdzie tracisz punkty — umów bezpłatną lekcję próbną. To 30 minut z korepetytorem, bez zobowiązań i bez umowy; wystarczy, żeby ocenić poziom ucznia i ustalić plan na resztę roku.